শিৱসাগৰত টাস্ক ফ’ৰ্চৰ বৃহৎ অভিযান : কাৰ ৱাশ্বিং চেণ্টাৰৰ পৰা উদ্ধাৰ দুজন শিশু শ্ৰমিক : ১২ আৰু ১৩ বছৰীয়া শিশুক শিক্ষাৰ পৰা বঞ্চিত কৰি কৰোৱা হৈছিল শ্ৰম : মালিক পক্ষৰ বিৰুদ্ধে গোচৰ ৰুজু : অব্যাহত আছে শিশু শ্ৰম নিৰ্মূল অভিযান
শিৱসাগৰ, ১১ জুন : শিশু শ্ৰমৰ বিৰুদ্ধে চলি থকা অভিযানৰ অংশ হিচাপে শিৱসাগৰত জিলা পৰ্যায়ৰ টাস্ক ফ’ৰ্চে বৃহস্পতিবাৰে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অভিযান চলাই দুজন নাবালক শিশু শ্ৰমিকক উদ্ধাৰ কৰিবলৈ সক্ষম হয়। শিৱসাগৰ নগৰৰ এ.টি. ৰোডস্থিত এখন যানবাহন ধোৱা কেন্দ্ৰ (কাৰ ৱাশ্বিং চেণ্টাৰ)ত ১২ আৰু ১৩ বছৰ বয়সীয়া দুজন শিশুক কামত নিয়োজিত কৰি ৰখাৰ তথ্য লাভ কৰাৰ পিছতে এই অভিযান চলোৱা হয়।
জানিব পৰা মতে, অসম চৰকাৰৰ নিৰ্দেশনা অনুসৰি শিশু শ্ৰম নিৰ্মূলৰ উদ্দেশ্যে গঠন কৰা জিলা পৰ্যায়ৰ টাস্ক ফ’ৰ্চে জিলাখনত নিয়মীয়াকৈ পৰিদৰ্শন আৰু বিশেষ অভিযান অব্যাহত ৰাখিছে। সেই অভিযানৰ অংশ হিচাপে বিভিন্ন বিভাগৰ বিষয়াবৰ্গৰে গঠিত এক যৌথ দলে এ.টি. ৰোড অঞ্চলত পৰিদৰ্শন চলোৱাৰ সময়ত উক্ত দুয়োজন শিশুক শ্ৰমিক হিচাপে কৰ্মৰত অৱস্থাত চিনাক্ত কৰে।
শিক্ষাৰ অধিকাৰৰ পৰা বঞ্চিত কৰি কৰোৱা হৈছিল কাম
অভিযানকালীন তদন্তত প্ৰকাশ পায় যে দুয়োজন শিশুক বিদ্যালয়মুখী শিক্ষাৰ পৰা বঞ্চিত কৰি যানবাহন ধোৱা কেন্দ্ৰটোত শ্ৰম কৰোৱা হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত টাস্ক ফ’ৰ্চে তৎকালে ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰি দুয়োজন শিশুক উদ্ধাৰ কৰাৰ লগতে সুৰক্ষিত হেফাজতলৈ আনে।
বিষয়াসকলে কয় যে শিশু শ্ৰম কেৱল আইন ভংগ কৰাই নহয়, ই শিশুৰ মৌলিক অধিকাৰৰো স্পষ্ট লংঘন। শিক্ষা, স্বাস্থ্য আৰু নিৰাপদ শৈশৱ প্ৰতিগৰাকী শিশুৰ মৌলিক অধিকাৰ আৰু কোনো পৰিস্থিতিতেই শিশুক শ্ৰমত নিয়োজিত কৰাটো গ্ৰহণযোগ্য নহয়।
শিশু শ্ৰম আইনত কঠোৰ বিধান
উল্লেখ্য যে, “শিশু আৰু কিশোৰ শ্ৰম (নিষিদ্ধকৰণ আৰু নিয়ন্ত্ৰণ) আইন, ১৯৮৬” তথা ইয়াৰ সংশোধিত বিধান অনুসৰি ১৪ বছৰৰ তলৰ শিশুক কোনো ধৰণৰ ব্যৱসায়, উদ্যোগ, প্ৰতিষ্ঠান বা শ্ৰমমূলক কাৰ্যত নিয়োগ কৰাটো সম্পূৰ্ণৰূপে নিষিদ্ধ আৰু শাস্তিযোগ্য অপৰাধ।
তথাপিও বৰ্তমান সময়তো বহু শিশু ইটা-ভাটা, চাহ বাগিচা, হোটেল-ঢাবা, ঘৰুৱা কাম, কৃষি খণ্ড আৰু অন্যান্য অসংগঠিত ক্ষেত্ৰত কাম কৰি থকা অৱস্থাত ধৰা পৰে। চৰকাৰ আৰু প্ৰশাসনে সময় মতে এনে ঘটনাসমূহ চিনাক্ত কৰি কঠোৰ ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰি আহিছে।
শিশু কল্যাণ সমিতিৰ সন্মুখত লোৱা হয় বক্তব্য
উদ্ধাৰ কৰা দুয়োজন শিশুক নিয়ম অনুসৰি শিশু কল্যাণ সমিতি (Child Welfare Committee – CWC)-ৰ সন্মুখত হাজিৰ কৰোৱা হয়। সমিতিয়ে শিশুদ্বয়ৰ বক্তব্য গ্ৰহণ কৰাৰ লগতে প্ৰয়োজনীয় আইনী প্ৰক্ৰিয়া সম্পন্ন কৰে।
পাছত সকলো আনুষ্ঠানিকতা সম্পূৰ্ণ কৰি শিশুদ্বয়ক তেওঁলোকৰ অভিভাৱকৰ জিম্মাত অৰ্পণ কৰা হয়। বিষয়াসকলে অভিভাৱকসকলকো শিক্ষাৰ গুৰুত্ব আৰু শিশু শ্ৰমৰ কু-প্ৰভাৱ সম্পৰ্কে সজাগ কৰে।
মালিক পক্ষৰ বিৰুদ্ধে গোচৰ ৰুজু
দুজন শিশু শ্ৰমিক উদ্ধাৰৰ পিছত শিৱসাগৰ জিলা শ্ৰম বিভাগে ঘটনাটোক অত্যন্ত গুৰুত্বসহকাৰে লৈ সংশ্লিষ্ট প্ৰতিষ্ঠানৰ মালিক পক্ষৰ বিৰুদ্ধে আইনী ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিছে।
জানিব পৰা মতে, জিলা শ্ৰম বিভাগৰ শ্ৰম পৰিদৰ্শকে স্থানীয় থানাত শিশু শ্ৰম আইনৰ অধীনত মালিক পক্ষৰ বিৰুদ্ধে আনুষ্ঠানিকভাৱে গোচৰ ৰুজু কৰিছে। বৰ্তমান আৰক্ষী আৰু সংশ্লিষ্ট বিভাগে ঘটনাটোৰ অধিক তদন্ত অব্যাহত ৰাখিছে।
কঠোৰ সতৰ্কবাণী প্ৰশাসনৰ
জিলা প্ৰশাসন আৰু শ্ৰম বিভাগে স্পষ্টভাৱে জনাইছে যে শিশু শ্ৰমৰ ক্ষেত্ৰত কোনো ধৰণৰ আইন উলংঘন বা অৱহেলা সহ্য কৰা নহ’ব। ব্যৱসায়িক প্ৰতিষ্ঠান, দোকানদাৰ, হোটেল ব্যৱসায়ী আৰু অন্যান্য প্ৰতিষ্ঠানসমূহক কোনো পৰিস্থিতিতেই নাবালক শিশুক কৰ্মত নিয়োজিত নকৰিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে।
ইয়াৰ লগতে সাধাৰণ ৰাইজকো অনুৰোধ জনোৱা হৈছে যে ক’ৰবাত শিশু শ্ৰম চলি থকা দেখিলে তৎক্ষণাৎ প্ৰশাসন বা শ্ৰম বিভাগক অৱগত কৰক, যাতে শিশুসকলৰ শিক্ষা, সুৰক্ষা আৰু অধিকাৰ নিশ্চিত কৰিব পৰা যায়।
শিশু শ্ৰমমুক্ত সমাজ গঠনৰ দিশত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ পদক্ষেপ
বিশেষজ্ঞসকলৰ মতে, শিশু শ্ৰমৰ বিৰুদ্ধে এইধৰণৰ অভিযান আৰু ব্যৱস্থা কেৱল আইন প্ৰয়োগৰ ক্ষেত্ৰতেই সীমাবদ্ধ নহয়; ই শিশুসকলক শিক্ষা, সুৰক্ষা আৰু উজ্জ্বল ভৱিষ্যতৰ দিশে আগুৱাই নিয়াৰ ক্ষেত্ৰতো বিশেষ ভূমিকা পালন কৰে।
শিৱসাগৰত টাস্ক ফ’ৰ্চে চলোৱা এই অভিযান শিশু শ্ৰম নিৰ্মূলৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰশাসনৰ দৃঢ় মনোভাৱৰ প্ৰতিফলন। এই ঘটনাই সমাজলৈ এক স্পষ্ট বাৰ্তা প্ৰেৰণ কৰিছে যে শিশুৰ স্থান কোনো কৰ্মস্থলীত নহয়, বৰঞ্চ বিদ্যালয় আৰু নিৰাপদ পাৰিবাৰিক পৰিৱেশত।
